از نسل طلایی تا نسل تازه؛ فوتسال زنان ایران در مسیر یک پوست‌اندازی 10 ساله

به گزارش میدان، فوتسال زنان ایران در فاصله کمتر از دو سال، از یکی از مسن‌ترین تیم‌های حاضر در جام جهانی به تیمی رسیده که میانگین سنی نفرات فعلیش حدود 21 سال است؛ تغییری که نه با یک اردوی کوتاه، بلکه با رصد بیش از  100 بازیکن جوان و تغییر تدریجی شاکله تیم ملی دنبال شده است.

ماجرا از جایی جدی‌تر شد که تیم ملی فوتسال زنان ایران پس از سال‌ها حضور در جمع قدرت‌های آسیا، وارد مرحله‌ای تازه شد. ایران پیش از جام ملت‌های آسیا 2025 دو دوره متوالی قهرمان آسیا شده بود، اما در این مسابقات با شکست برابر ژاپن در نیمه‌نهایی، به بازی رده‌بندی رفت و با پیروزی 3 بر یک مقابل چین، ضمن کسب مدال برنز، سهمیه نخستین دوره جام جهانی فوتسال زنان را به دست آورد.

جام جهانی 2025 فیلیپین نیز نخستین حضور ایران در این رقابت‌ها بود. تیم ملی در مرحله گروهی با برزیل، ایتالیا و پاناما هم‌گروه شد و با یک پیروزی مقابل پاناما و شکست برابر برزیل و ایتالیا، از صعود به مرحله بعد بازماند. اما شاید مهم‌تر از نتیجه آن تورنمنت، اتفاقی بود که پس از آن برای ساختار تیم ملی رقم خورد.

شهرزاد مظفر، سرمربی تیم ملی فوتسال زنان، در گفت‌وگو با خبرنگار میدان از پروژه‌ای صحبت کرده که هدفش آماده‌سازی نسل بعدی برای جام جهانی آینده است. به گفته او، میانگین سنی تیم در جام جهانی 31 سال بود و ایران پس از برزیل، دومین تیم مسن مسابقات محسوب می‌شد. همین مسئله باعث شد تغییر نسل نه به آینده، بلکه به همین امروز منتقل شود.

این تغییر البته با کنار گذاشتن ناگهانی نسل قبلی اتفاق نیفتاد. فرزانه توسلی، فرشته کریمی و نسیمه غلامی همچنان بخشی از ستون‌های باتجربه تیم بودند و در کنار آنها بازیکنانی از نسل تازه وارد شدند. در واقع مدل انتخاب بازیکنان به سمت ترکیبی از تجربه و جوانی حرکت کرد؛ مدلی که حالا قرار است به تدریج سهم نسل جدید را بیشتر کند؛ هرچند که بعدها فرشته کریمی وارد فوتبال پرسپولیس شد و نسیمه غلامی نیز از تیم ملی خداحافظی کرد. 

مظفر در یکی از گفت‌وگوهای خود با میدان، جزئیات این پروژه را نیز تشریح کرده است. از بهمن‌ماه سال گذشته، سه مرحله اردوی ویژه بازیکنان زیر 19 سال برگزار شد و در هر مرحله 24 بازیکن مورد ارزیابی قرار گرفتند. پس از آن نیز بازیکنان لیگ دسته یک و لیگ برتر زیر نظر قرار گرفتند تا دامنه انتخاب تنها به چهره‌های شناخته‌شده لیگ برتر محدود نماند.
خروجی این روند، بررسی 122 بازیکن جوان از رده‌ها و مسابقات مختلف بود؛ از لیگ مناطق و دسته دو گرفته تا دسته یک، لیگ برتر و مسابقات زیر 19 سال. مظفر تاکید کرده که این روند صرفا به بازیکنانی که در لیگ‌های رسمی حضور دارند محدود نشده و حتی استعدادهای حاضر در آکادمی‌ها نیز می‌توانند وارد چرخه شناسایی شوند؛ بررسی خارج از وظیفه تیم ملی بود، اما در هر صورت انجام گرفت. 

در سوی دیگر، آخرین مرحله این پروژه ابعاد بزرگ‌تری پیدا کرده است. مظفر در آغاز اردوی اخیر تیم ملی اعلام کرد که از بهمن‌ماه تا اوایل شهریور حدود 180 بازیکن از رده‌های مختلف لیگ 1404 به اردوهای تیم ملی دعوت شده‌اند و پس از برگزاری اردوهای متعدد، شاکله تیم به 20 بازیکن رسیده است؛ 20 بازیکنی که قرار است در نهایت به 14 نفر برای بازی‌های آسیایی داخل سالن ریاض برسند.

حالا نتیجه این تغییر را می‌توان در میانگین سنی دید. مظفر می‌گوید میانگین سنی تیمی که در جام جهانی حاضر شد 30 سال بود، اما میانگین سنی 20 بازیکن فعلی به حدود 21.5 سال رسیده است؛ یعنی در فاصله حدود هشت ماه، میانگین سنی شاکله تیم نزدیک به 10 سال کاهش پیدا کرده است.

این تغییر در شرایطی رخ داده که فوتسال زنان ایران همچنان جایگاه قابل توجهی در سطح بین‌المللی دارد. در آخرین رنکینگ رسمی فیفا که در 25 سپتامبر 2026 منتشر شد، ایران در جایگاه دهم جهان قرار دارد و همچنان در میان 10 تیم برتر رنکینگ جهانی است.

14 بازیکنی که برای رقابت‌های ریاض انتخاب خواهند شد، تنها یک فهرست مسابقه‌ای نیستند؛ بخشی از پاسخ فوتسال زنان ایران به انتقاداتی است که پیش از حضور این تیم در جام جهانی به آن‌ها وارد شد: جوان‌گرایی!

پروژه جوان‌سازی، به گفته سرمربی تیم ملی، برای جام جهانی بعدی طراحی شده است. بنابراین قضاوت نهایی درباره این تغییر نسل نه در یک تورنمنت و نه با یک نتیجه، بلکه در مسیری مشخص خواهد شد که از استعدادیابی و لیگ آغاز شده و قرار است به تیم ملی و جام جهانی آینده برسد.