سواد بدنی؛ پروژه‌ای ملی برای سلامت و رشد اقتصادی

 به گزارش میدان، اگر بخواهیم از میان همه سرمایه‌های پنهان یک جامعه نام ببریم، کمتر کسی به «سواد بدنی» فکر می‌کند؛ مفهومی که نه در ترازنامه‌های اقتصادی دیده می‌شود و نه در آمارهای کوتاه‌مدت، اما آثارش، سال‌ها بعد، در سلامت، بهره‌وری و کیفیت زندگی مردم خود را آشکار می‌کند. این درحالی است کهطبق گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، از هر 3 بزرگسال، 1 نفر و 81 درصد از نوجوانان به اندازه کافی فعالیت بدنی ندارند. وضعیتی که بار بیماری‌های غیرواگیر و هزینه‌های درمانی را به مراتب افزایش می‌دهد.
در همین رابطه، دکتر سعید ولدی، متخصص و محقق پیشرو در حوزه سواد بدنی، تأکید می‌کند که توجه به سواد بدنی به خودی خود صرفاً داشتن چند مهارت حرکتی خاص نیست. از نگاه توسعه‌ای و سلامت، سواد بدنی یک سرمایه ملی محسوب می‌شود؛ سرمایه‌ای که سلامت جسم و روان، توان کاری، بهره‌وری و امید به زندگی جامعه را شکل می‌دهد. او می‌افزاید که سرمایه‌گذاری در سواد بدنی افراد جامعه بازده اقتصادی قابل توجهی دارد، بهطوریکه بر اساس گزارش OECD/WHO، برای هر 1 یورو سرمایه‌گذاری در افزایش فعالیت بدنی، حدود 1.7 یورو سود اقتصادی عاید کشورها می‌شود و این سرمایه‌گذاری به‌طور متوسط 0.6درصد از هزینه‌های سلامت را کاهش می‌دهد.
او ادامه می‌دهد: «در جهان امروز، کشورهایی که سواد بدنی را محور سیاست‌های تربیت بدنی، آموزش و سلامت قرار داده‌اند، نتایج چشمگیری در داشتن جمعیتی فعال‌تر، سالم‌تر، با بهره‌وری بالاتر و هزینه کمتر در درمان بیماری‌ها گرفتهاند.» برای مثال، در استرالیا، مشارکت در ورزش باعث شد که به‌طور خالص بیش از ۳۲۰میلیون دلار در هزینه‌های سلامت صرفه‌جویی شود.حتی برآوردها نشان می‌دهند که در عربستان، بی‌تحرکی باعث می‌شود که سالانه تا 7.6میلیارد دلار از GDP کشور به‌خاطر هزینه‌های اقتصادی و درمانی هدر رود.
دکتر ولدی بر چند نکته کلیدی تأکید دارد: اولا باید عمیقا درک کنیم که سواد بدنی یک مسیر طولانی است که هر فرد در طول زندگی آن را طی می‌کند. تجربه‌های زیسته، فرصت‌های محیطی (فراهمسازها) و شرایط فردی، مسیر منحصر به‌فرد هر انسان را شکل می‌دهد؛ به همین دلیل مقایسه مستقیم افراد در این حوزه معنای واقعی ندارد.
او با لحنی تأمل‌برانگیز و آینده‌محور یادآور می‌شود: از منظر اقتصادی، جامعه‌ای که سواد بدنی جمعیتش تقویت شده باشد، نه تنها سالم‌تر است، بلکه از نظر اقتصادی نیز پایدارتر خواهد بود. هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از بیماری‌ها و پیامدهای کم‌تحرکی، سنگین و پایدار هستند و نمایانگر هدررفت منابع اقتصادی و اجتماعی در سطح ملی‌اند. گزارش سازمان بهداشت جهانی/سازمان همکاری و توسعه اقتصادی نشان می‌دهد که اگر سطح فعالیت بدنی توصیه‌شده رعایت شود، تا 11.5 میلیون مورد بیماری غیرواگیر در اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۵۰ قابل پیشگیری خواهد بود.
دکتر ولدی توضیح می‌دهد که توسعه سواد بدنی بدون پایش مستمر و رویکردهای آموزشی هوشمندانه ممکن نیست: ما به سیاست‌های راهبردی، پژوهش‌های طولی و ابزارهای ارزیابی کل‌نگر نیاز داریم که مسیر رشد افراد را در سراسر چرخه زندگی دنبال کنند؛ نه برنامه‌هایی مقطعی، سلیقه‌ای و کوتاه‌مدت که بیش از آن‌که اثر پایدار داشته باشند، صرفاً به خودنمایی‌های کم‌اثر مدیریتی برخی مدیران محدود می‌شوند. سواد بدنی پروژه‌ای زودبازده نیست و بطور قطع یکی از معدود سرمایه‌گذاری‌هایی است که همزمان بر سلامت، اقتصاد، آموزش و کیفیت زندگی اثر می‌گذارد.
ایشان در پایان تأکید می‌کنند: اگر می‌خواهیم جامعه‌ای شاداب‌تر، سالم‌تر و توانمندتر داشته باشیم، باید سواد بدنی را نه به‌عنوان یک مفهوم نو و تبلیغاتی، بلکه به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین سرمایه‌های سلامت ملی جدی بگیریم؛ سرمایه‌ای که از خانه و کودکستان آغاز می‌شود و تا سالمندی ادامه می‌یابد. این تنها یک انتخاب فردی نیست؛ یک پروژه ملی است که سلامت و اقتصاد جامعه را همزمان تضمین می‌کند.